نشست بررسی و معرفی کتاب مدرسه دارالمعلمات برگزار شد درباره آغازگر شتابان مدرنیزاسیون در ایران
| تاریخ ارسال: 1405/3/19 |
نشست بحث، بررسی و معرفی کتاب مدرسه دارالمعلمات همزمان با برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب تهران با حضور شهرام یوسفیفر، مؤلف این کتاب و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و رضا ماحوزی، عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات فرهنگی و هنری وزارت علوم برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، کتاب «مدرسه دارالمعلمات» به تازگی توسط انتشارات مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی منتشر شده بود که به بهانه برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران، نشست بحث، بررسی و معرفی آن با حضور شهرام یوسفیفر، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و مؤلف این کتاب و نیز رضا ماحوزی، عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برگزار شد.
یوسفیفر در این نشست گفت: در ادامه بررسی تحولات آموزش نوین در ایران، باید به این نکته توجه کنیم که تأسیس دارالمعلمات در سال ۱۲۹۷، صرفا یک اقدام اداری ساده نبود، بلکه بخشی از یک فرایند بزرگتر در مسیر نوسازی و مدرنیزاسیون جامعه ایران به شمار میرفت. اگر فضای سیاسی و اجتماعی آن دوره را در نظر بگیریم، یعنی دوره پس از مشروطه، میبینیم که آموزش بهعنوان یکی از مهمترین ارکان پیشرفت در مرکز توجه قرار گرفته بود.
مؤلف کتاب مدرسه دارالمعلمات به جریان خواست نوسازی، مدرنیزاسیون و اصلاح در جامعه حدود صد سال پیش ایران اشاره کرد و گفت: این خواست نوسازی و اصلاح در جامعه به طور پیوسته با بنبستها و توقفهایی مواجه میشد که اصلاحگران، آرامآرام متوجه میشوند که اگر بخواهیم فرآیند نوسازی را پیش بگیریم، باید امر آموزش را جدی بگیریم. بنابراین آموزش علم و تربیت انسان براساس موازین جدید به یکی از مؤلفههای اساسی نظریات نوسازی در ایران تبدیل میشود و در نهایت میشود؛ مواد ۱۸ و ۱۹ متمم قانون اساسی مشروطه که بر آموزش رایگان، اجباری و همگانی تأکید داشتند. این تأکید قانونی نشان میدهد که آموزش، دیگر یک امر محدود و انتخابی تلقی نمیشد، بلکه بهعنوان حقی عمومی و ضرورتی ملی مطرح بود.
از اینرو، دارالمعلمات بهعنوان نخستین مدرسه دولتی دخترانه در ایران شکل گرفت؛ نهادی که نقش آن تنها به آموزش معلم محدود نبود، بلکه در تثبیت ساختار آموزش دختران نیز اثرگذار شد.
فارغالتحصیلان این مجموعه، از نخستین زنانی بودند که در مدارس دخترانه تازهتأسیس به کار گرفته شدند و در مقام معلم و مدیر نقشآفرینی کردند. به این ترتیب، دارالمعلمات نهفقط در تربیت آموزشی، بلکه در ایجاد الگوی جدیدی از حضور زنان در عرصه آموزش نیز مؤثر بود.
با وجود این اهمیت، در مورد بسیاری از معلمان، مدیران و فارغالتحصیلان این نهاد، اسناد و اطلاعات دقیق چندانی در دست نیست. همین کمبود منابع، پژوهش درباره تاریخ آموزش دختران را دشوار کرده و ارزش کار پژوهشهایی از این دست را بیشتر میکند؛ پژوهشهایی که میکوشند با کنار هم گذاشتن اسناد پراکنده، تصویری روشنتر از این دوره ارائه دهند.
دکتر شهرام یوسفیفر با اشاره به اینکه مدرسه دارالمعلمات آغازگر یک جریان شتابان مدرنیزاسیون در ایران بوده است، گفت: برای تولید و نشر این کتاب زحمات زیادی کشیده شده و از همه تشکر میکنم و ابراز امیدواری کرد چنین کارهایی به افزایش احترام، موقعیت و مقام معلم در این کشور کمک کند. چیزی که بیش از همه، این کشور به آن نیاز دارد، معلمانی آگاه، اندیشمند و مسئول که در تربیت انسان تراز ایران تلاش کنند.
فیلم کامل این نشست را میتوانید در صفحه فرهنگ و جامعه آپارات به نشانی زیر تماشا کنید: https://aparat.com/v/yhu۷۸mv