جست‌و‌جوی همه منابع

کتاب «سیاست زبانی در بین المللی سازی آموزش عالی در ایران» منتشر شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، کتاب «سیاست زبانی در بین‌المللی سازی آموزش عالی در ایران» منتشر شد. یادداشتی که مولف کتاب در اختیار ما قرار داده است به شرح زیر است:

نکته قابل‌توجه در مطالعات جهانی در حوزه سیاست زبانی در بین المللی سازی، اشتراک در دو مفهوم متناقض است: بیم و امید.

  1. امید به دستیابی اهداف حاصل از بین‌المللی‌سازی آموزش عالی.
  2. بیم از کمرنگ شدن زبان‌ رسمی و جایگزینی و سلطه زبان انگلیسی.
  3. امید به تنوع زبانی حاصل از تبادلات آکادمیک و بهره مندی از مزایای آن در سطحی فراتر از آموزش عالی.

دو مفهومی که بطور ضمنی در نوشته‌های نویسندگان این کتاب نیز آشکارا به چشم می‌خورد.

 گسترش برنامه‌های بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران و به‌دنبال آن افزایش مراودات آکادمیک بین‌المللی در عرصه‌های مختلف آموزشی و تحقیقاتی، افزایش تبادلات دانشجویی و تمایل برای جذب بیشتر دانشجوی خارجی در فضای رقابتی موجود در سطح منطقه و بین‌الملل، از مواردی است که توجه به نقش «زبان» به‌عنوان یک عنصر اصلی در اجرای موفق سیاست بین‌المللی‌سازی را ضروری می‌سازد. از سوی دیگر منحصربه‌فرد بودن وضعیت زبانی کشورهایی مانند ایران در مواجهه با پدیده جهانی‌شدن، لزوم برنامه‌ریزی و اتخاذ سیاست زبانی مناسب برای مواجهه با بین‌المللی‌سازی را دو چندان می‌سازد. کمااینکه بر اساس اهداف پیش‌بینی‌شده در برنامه ششم توسعه کشور، قرار است سهم دانشجویان خارجی از ۸/۰ درصد در سال پایه (۱۳۹۶) به ۸/۱ درصد و همچنین تعداد مقاله‌های مشترک با پژوهشگران خارجی از ۲۵ درصد به ۳۵ درصد در سال ۱۴۰۰ ارتقا نماید. تحقق این دو هدف (جدا از دیگر اهداف مطرح‌شده در برنامه) نیازمند اقداماتی است که یکی از آن‌ها، اتخاذ سیاست‌گذاری مناسب در حوزه زبان است.

ازاین‌رو پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، در ادامۀ فعالیت‌های مطالعاتی در قالب «میز بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران» دغدغه‌ها و پرسش‌های اولیه خود را به‌منظور جلب‌نظر محققان و صاحب‌نظران این حوزه بدین‌گونه مطرح نمود که آیا می‌توانیم و قادر هستیم بدون تکیه‌بر زبان واسط، مراودات علمی خود را در سطح بین‌المللی گسترش دهیم و درعین‌حال انتظار داشته، مقصد دانشگاهیِ متقاضیانی از تمام کشورهای جهان باشیم. آیا دانشگاه‌های ما از چنان قدرت و اقتدار علمی برخوردار هستند که بدون دغدغه استفاده از زبان واسط، پذیرای دانشجویانی باشند که به شوق یادگیری علم، سختی یادگیری زبان فارسی را به جان بخرند و تحصیل در کشور ایران را به‌عنوان اولویت اول خود انتخاب نمایند؟ تجارب دیگر کشورها دراین‌باره چگونه است؟ آیا تجربه برخی از کشورها که راه‌حل نهایی برای کنار آمدن با بین‌المللی‌شدن را گسترش زبان انگلیسی در سطح دانشگاه‌ها انتخاب کرده‌اند، موفق بوده است؟ تجربه کشورهای اروپایی غیرانگلیسی‌زبان که استفاده از زبان انگلیسی را به‌عنوان زبان کمکی در کنار زبان رسمی خود مورداستفاده قرار داده و یا کشورهایی که استفاده از سیاست چند‌زبانه شدن را به‌عنوان پاسخی مناسب برای عقب نماندن از قافله جهانی‌شدن آموزش عالی برگزیده‌اند، چگونه بوده است؟ این پرسش‌ها و پرسش‌هایی مانند آن، بیانگر دغدغه‌هایی بوده است که همواره کشورها، خصوصاً کشورهایی غیر‌انگلیسی‌زبان مانند ایران در دو دهه اخیر در خصوص برنامه‌ریزی و سیاست زبانی در قبال پدیده بین‌المللی‌سازی با آن مواجه بوده‌اند. پرسش هایی که نویسندگان کتاب براساس دغدغه ها و نتایج مطالعات انجام شده در دو حوزه زبان و بین المللی سازی، تلاش کرده اند تا به برخی از آنها پاسخ گویند. نویسندگان مقالات کتاب صاحب‌نظرانی از حوزه‌های مختلف زبان‌شناسی، برنامه‌ریزی زبان، متخصصان حوزه آموزش عالی و علاقه‌مندان از دیگر حوزه‌های علمی مانند جامعه‌شناسی هستند که تلاش کرده‌اند تا مخاطبان را با دیدگاه‌ها و نقطه نظرات علمی خود که برگرفته از مطالعات آکادمیک آنها بوده است، آشنا سازند.

کتاب علی‌رغم بهره‌مندی از دیدگاه‌های ارزشمند نویسندگان آن، گام اول در تولید ادبیات مربوط به سیاست زبانی در بین المللی سازی تلقی می شود. از این رو نیازمند تکمیل به منظور پاسخ به پرسش های باقیمانده و ارائه دیدگاه‌های جدید توسط صاحب‌نظران دیگر در این حوزه و ارائه راه حل های عملی به منظور برنامه ریزی های آتی است. پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، ذیل «میز بین‌المللی‌سازی آموزش عالی در ایران»، از فراهم‌کردن فضایی برای آشنایی جامعه علمی با دیدگاه‌ها و تجربیات جدید استقبال می‌نماید.

علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به این مراکز فروش این کتاب را تهیه کنند؛

دفتر فروش پژوهشکده : خیابان پاسداران، خیابان شهید مومن‌نژاد (گلستان اول)، شماره ۱۲۴، تلفن: ۲۲۵۷۰۷۷۷، ۲۲۵۷۰۶۶۶، داخلی ۲۰۹

انتشارات خوارزمی:  تهران خیابان انقلاب اسلامی بین ۱۲ فروردین و فخر رازی شماره ۱۲۶۸- شماره تلفن ۶۶۴۰۶۲۷۳-۶۶۴۰۰۷۰۶

کتاب مهربان:  خیابان انقلاب اسلامی، بین ۱۲ فروردین و اردیبهشت کتابفروشی نشر بازرگانی تلفن: ۶۶۹۵۳۴۷۵

نشر اندیشه احسان : خیابان انقلاب اسلامی، روبروی دانشگاه تهران پاساژ فروزنده، طبقه هم کف. ۰۹۱۹۲۴۰۱۹۵۵

انتشارات مولی  تهران، میدان انقلاب، خیابان انقلاب، نرسیده به خیابان انقلاب، شماره ۱۱۵۸، تلفن:۶۶۴۰۹۲۴۳

کتابفروشی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران  تهران، پل گیشا ـ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تلفن: ۶۱۱۱۷۹۵۲

انتشارات ققنوس: تهران، خیابان انقلاب اسلامی، بازارچه کتاب، تلفن ۶۶۴۱۳۷۲۲، ۶۶۴۶۷۴۹۱