جست‌و‌جوی همه منابع

کتاب«دانشگاه مازندران» منتشر شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، کتاب  دانشگاه مازندران به کوشش سید قاسم حسنی و توسط پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم منتشر شد. این کتاب گزارشی از نشست علمی- تخصصی در این زمینه است که در دانشگاه مازندران برگزار شده است.

کتاب «دانشگاه مازندران» از مجموعه کتاب‌هایی است که با عنوان دانشگاه در بستر محلی در واقع حاصل رویکرد استقرایی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی برای مطالعه دانشگاه‌های ایران بای مطالعه خودشان است تا بتوان گفتار دانشگاه را در تخصصی‌ترین و محلی‌ترین سطح ممکن مطرح کرد و خاص‌بودگی محیطی و پیرامونی را در فهم دانشگاه ایرانی ملاحظه کرد.

در مقدمه این کتاب می‌خوانید: دانشگاه نقش منحصربه‌فردی در جامعه‌سازی دارد و در آن می‌توان تجمعی از نوآوری‌ها و خلاقیت‌ها را دید. حتی رهبران در سراسر جهان برای اینکه رقابت در اقتصاد جهانی را حفظ کنند، به دانشگاه‌ها فشار می‌آورند؛ بنابراین سهم دانشگاه در توسعۀ هر جامعه می‌تواند مهم باشد. یکی از نقش‌های درحال‌ظهوری که برای دانشگاه‌ها در نظر گرفته می‌شود، نقش فعال و مشارکت‌گری آن است که در آن دانشگاه‌ها در پروژه‌ها، رخدادها و مسائل مربوط به اجتماعات محلی مشارکت می‌کنند. این پروژه‌ها شامل ارائه کمک به شرکت‌های محلی، مشاوره‌های سیاست‌گذاری به دولت و اداره‌های محلی و درگیرشدن در هدف اطلاع‌رسانی و حساس‌شدن به مسائل عمومی اجتماع محلی است. در این نقش، دانشگاه‌ها در حال مشارکت و تعامل روی طیف گسترده‌ای از موضوعات با اجتماعات محلی هستند و این اجتماعات، محل بررسی وو آزمون ایده‌های تازه و پیداکردنِ شیوه‌های بهتر برای دستیابی به اهداف اقتصادی و اجتماعی هستند. با وارد‌شدن به قرن بیست‌و‌یکم و تأثیر جهانی‌شدن بر جوامع انسانی و مصرف‌گرایی‌های مضاعف اجتماعات محلی، بسیاری از مسائل و دشواری‌های محلی و منطقه‌ای در حال افزایش است و مسائل عمومی به‌صورت گسترده‌تری رخ می‌دهد؛ بنابراین نقش دانشگاه‌ها در حوزه‌های منطقه‌ای و محلی به‌صورت مشارکتی ـ حمایتی ضرورت دارد.

نویسنده در ادامه می‌گوید: گزارش یونسکو در کنفرانس آموزش‌عالی جهانی با عنوان «روندها و جریان‌ها در آموزش‌عالی جهانی» عنوان کرده است که تحت تأثیر عوامل زیر انقلاب آکادمیک رخ داده است: تأثیر فناوری ارتباطات و اطلاعات، ظهور اقتصاد دانش، جهانی‌شدن، فقر جهانی، پریشانی اقتصادی اجتماعات محلی، و افزایش تقاضا برای آموزش‌عالی. این مجموعه از عوامل سبب شد تا آموزش‌عالی و دانشگاه‌ها در جهت مشارکت و تعامل مردمی ـ عمومی حرکت کنند. دانشگاه‌ها به‌طور فزاینده‌ای اهمیت این جنبه از مأموریت‌شان را تشخیص داده‌اند. فشار به ربط‌یافتن دانشگاه با بیرون از خود، منجر به مشارکت و همجوشی بیشتر با نهادهای مردمی منطقه‌ای، ملی و محلی، جلوه‌های مدنی و اجتماعات شده است.

وی درباره نقش دانشگاه امروزی می‌نویسد: امروزه انتظار از دانشگاه این است که این بخش به‌طور جدی به نگرانی‌ها و دغدغه‌های توسعه محلی ـ منطقه‌ای و سازگاری تحقیق و آموزش مطابق با آن توجه کند. این سازگاریِ استراتژی‌های مشارکتی برای ایجاد ساختار درونی، سیاست‌ها و برنامه‌های ابزاری واکنش به نیازهای اجتماعی گوناگون را ضروری می‌سازد. این استراتژی‌ها اغلب به شیوه‌ای نوآورانه خدمات و توسعه را با آموزش و تحقیق ادغام می‌کنند؛ بنابراین دانشگاه را باید فراتر از مفاهیمی چون پول، موقعیت و منفعت شخصی و نهادی دید.

در ادامه این مقدمه آمده است: با ورود عناصر مدرن، تغییرات گسترده‌ای در استان مازندران رخ داده است. آغازِ این تغییرات کمی پیش از تأسیس نخستین دانشگاه (در سال ۱۳۴۹) در مازندران بود. تاریخ عمده‌ترین تغییر در مازندران را باید پس از باز‌شدن جاده هراز در اصلاحات ارضی دانست که تحول عظیمی در انتقال ساخت سنتی به ساخت مدرن بود. با این تغییر و عناصر تغییرآفرینی چون مهاجرت از روستا به شهر، اشتغال جدید، سپاه دانش، توریسم و گردشگری، تلویزیون، انقلاب ۱۳۵۷، جهانی‌شدن و مصرفی‌شدن اجتماع مازندران، تغییر عمده در کشاورزی و ساخت خانه‌های دوم سبب تحول گسترده‌ای در این استان شد. این تغییرات پیامد‌های گسترده‌ای بر حوزه محیط زیست و فرهنگ بومی منطقه‌ای داشته است. جالب آنکه از زمان ورود عناصر تغییر به استان، دانشگاه‌ها نقش اساسی در ورود این تغییرات نداشته‌اند. با توجه به تغییرات سریع در دو دهه اخیر و نگرانی‌هایی که در رابطه با محیط زیست و کشاورزی و فرهنگ بومی و دریای مازندران وجود دارد، نیاز است تا نقش مشارکتی و تعاملی دانشگاه‌های منطقه‌ای افزایش یابد. این نقش نه‌تنها در حوزه تعاملی و تعهدی است، بلکه دانشگاه‌های مازندران رسالت تازه‌ای را نسبت به حمایت مسائل عمومی استان در برنامۀ خود اضافه کرده‌اند. امروزه این تغییرات چه در قالب توسعه یا به‌صورت تغییرات خود‌به‌خودی حاصل از جهانی‌شدن و مصرفی‌شدن جامعه، به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد با از‌دست‌رفتن منابع استان روبه‌رو خواهیم بود. دانشگاه‌ها به‌عنوان واسطه‌های فکری و اندیشه‌ای باید نقش دفاع و حمایت از این منابع بومی را بر عهده گیرند. نشست مذکور با این نیت که نقش مشارکتی ـ عملی دانشگاه‌ها را نسبت به حوزه بیرون و پیرامون خود درگیر کند، برگزار شده است.

کتاب دانشگاه مازندران به همت پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و به کوشش سید قاسم حسنی در ۲۰۰ صفحه با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه  به قیمت ۱۰۰۰۰ تومان منتشر شد.