نخستین مدرسه تابستانی تخصصی کشور در حوزه مهاجرت‌های بین‌المللی برگزار شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف، با همکاری پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین نهادهای آموزشی و پژوهشی و اجرایی سیاستگذار از جمله دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، مؤسسه توسعه دانش فردای ایرانیان و همچنین دانشگاه تورکو فنلاند اولين مدرسه تابستاني تخصصي كشور در حوزه مهاجرت‌هاي بين‌المللي را در تاریخ ۳۰-۲۸ خرداد ۱۳۹۸ در دانشگاه صنعتی شریف برگزار کرد.

اين مدرسه در سه بخش مهاجرت‌هاي اجباري و پناهجويي، مهاجرت‌هاي كاري و اقتصادي و مهاجرت‌هاي تحصيلي، با حضور اساتيد برجسته در هر يك از اين حوزه‌ها كه سال‌ها تحقيق و مطالعه يا فعاليت در حوزه مربوطه را در كارنامه خود دارند، برگزار شد.

دكتر سعيده سعيدي، دكتر بهرام صلواتي، دكتر حسين ميرزائي و مهندس سياوش خالدان از ارائه دهندگان داخلي بودند و پروفسور يوسي ياوهياينن از دانشگاه توركو فنلاند به ارائه رهیافت‌ةای نوین در زمينه مهاجرت‌هاي اجباري و كاري پرداختند.

شركت‌كنندگان اين مدرسه تابستاني افراد فعال در حوزه مهاجرت از نهادهاي مختلف اعم از پژوهشگران و دانشگاهيان، فعالان سازمان‌هاي مردم‌نهاد فعال در حوزه مهاجران، كاركنان نهادهاي دولتي چون وزارت كار، وزارت امور خارجه و سفارت و هم‌چنين افرادي از بخش خصوصي بودند. يكي ديگر از وجوه مثبت مشهود در تركيب شركت‌كنندگان حضور افرادي با مليت‌هاي متفاوت در جمع بود؛ به عنوان مثال تعدادي از شركت‌كنندگان از كشور افغانستان بوده و در وزارت امور مهاجرين اين كشور فعاليت داشتند.

مدرسه تابستاني مهاجرت در سه روز متوالي برگزار شد و به هر يك از سه محور مهاجرت اجباري، كاري و تحصيلي در يك روز مجزا پرداخته شد. در هر حوزه مسائل مربوطه هم با نگاه كمي و هم كيفي و به صورت تركيبي از مباحث نظري و عملي ارائه شد. هم‌چنين با توجه به اين كه مخاطبين از نهادهاي مختلف بوده و نيازهاي متفاوتي داشتند، در ارائه هر حوزه از سطح سياستگذاري تا سطح اجرا پوشش داده شد.

در روز اول مدرسه تابستاني كه به مهاجرت‌هاي اجباري و پناهجويي اختصاص داشت، خانم دکتر سعیدی از گروه مطالعات زنان پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موضوعاتی از جمله انواع مهاجرت‌های بین المللی، جنسیت و مهاجرت و ابعاد مختلف مهاجرت نامتعارف، تاثیرات این نوع تحرک مکانی بر نهاد خانواده و چالش‌های زنان پناه‌جو در کشورهای ترانزیت از منظر پژوهش‌های انسان‌شناسی را طرح نمود و دکتر یوسی یاوهیاینن درباره سیاست‌ها و مدیریت پناهندگان در اروپا بحث كرد و به موضوع شکاف دیجیتال در میان مهاجران بر‌ اساس نتایج پژوهش خود در کشورهای یونان، ترکیه و اردن پرداخت.

در روز‌ دوم مدرسه كه به موضوع مهاجرت‌های اقتصادی و کاری اختصاص داشت، دکتر صلواتی از پژوهشکده سیاستگذرای دانشگاه صنعتی شریف، متخصص بازار کار جهانی و مهاجرت به بررسی ابعاد مختلف مهاجرت‌های کاری از جمله روندهای عمده‌ مهاجرت‌های کاری در سال‌های اخیر، نظام‌های مهاجرتی و تاثیر آن بر وضعیت شغلی مهاجران در کشورهای مقصد، ویژگی‌های شغلی مهاجران در مقایسه با افراد بومی و اثرات مهاجرت‌های کاری بر کشورهای مبدا پرداخت و جهت‌گیری‌های موثر در سیاست‌گذاری کشورها به ویژه ایران را در مواجهه با روندها و ویژگیهای بازار کار جهانی مهاجران ارائه کرد.

همچنین دکتر حسین میرزائی از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی درباره موضوع مهاجرت و اقلیت‌های قومی و سیاست‌های کشورها در خصوص شکل‌گیری اقلیت‌های قومی مربوط به مهاجران صحبت کرد. در این راستا، چیستی مهاجرت و رویکردهای متفاوت رشته‌های مرتبط با مطالعات مهاجرتی توضیح داده شد؛ نظریات اقتصادی مهاجرت و جایگاه عوامل اقتصادی و نقش نظام‌های خرد، میانه و کلان در تبیین پدیده مهاجرت بحث شد. هم‌چنین تعریف و چگونگی شکل‌گیری اقلیت‌های قومی مورد بررسی قرار گرفت.

در روز سوم مدرسه تابستانی مهاجرت، که به موضوع جا به جایی و مهاجرتهای تحصیلی اختصاص داشت، دکتر صلواتی به بررسی وضعیت مهاجرت‌های دانشجویی در جهان و ایران پرداختند و تغییرات روند مهاجرت‌های تحصیلی در سطح جهان و سیاست‌ها و برنامه‌های کشورها که باعث ایجاد این تغییرات شده را تبیین کردند. در انتها، رویکردهای سیاستی‌ای که ایران می‌تواند در قبال مهاجرت و جابه‌جایی متخصصان و دانشجویان داشته باشد مورد بررسی قرار گرفت.

در این مدریسه تابستانی دکتر سعیده سعیدی بحث‌های خود را تحت عنوان مهاجرت‌های بازگشتی و مطالعات دیاسپوراتیک ارائه کردند. بحث‌های وی به صورت تلفیقی از مباحث نظری و عملی و بر مبنای مطالعات داخلی و خارجی صورت گرفته در حوزه دیاسپورا (جماعت‌های دور از وطن) از جمله پژوهش کیفی خود انجام شد.

وی در ابتدا به این سوال که دیاسپورا چیست و آیا مفهوم دیاسپورا در مورد ایرانیان دور از وطن صدق می‌کند یا خیر پرداخت و ویژگی‌های جماعت‌های ایرانی دور از وطن و دلایل این ویژگی‌ها را مورد بررسی قرار داد. در این بحث مطرح شد که در مورد ایران دیاسپورای تکه تکه (fragmented diaspora) وجود دارد و یکی از دلایل مهم این موضوع ضعف مکانیزم ارتباط مهاجران با کشور فرستنده است. در ادامه چالش‌ها و مسائل مختلفی که متخصصان بازگشتی با آن مواجه هستند مورد بررسی قرار گرفت. از جمله چالش‌های مطرح شده می‌توان به فاصله واقعیت جامعه از تصور افراد از سرزمین مادری، نحوه برخورد نهاد آموزش عالی با متخصصان بازگشتی و نبود زیرساخت‌های مناسب در جهت فعلیت یافتن تخصص افراد اشاره کرد.

در ادامه، مهندس سیاوش خالدان از موسسه توسعه دانش فردای ایرانیان، درباره فعالیت‌ها و تجارب همکاری بخش خصوصی و بخش دولتی در زمینه بازگشت و بهره‌مندی از ظرفیتهای متخصصان ایرانی خارج از کشور و بطور خاص طرح مابک (متخصصان ایرانی بازگشته به کشور) که با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری انجام می‌شود، توضیحاتی را ارایه نمود و در پایان نیز آقای هنریار که از مهمانان کشور افغانستان و اعضای مرکز معلومات مهاجرت افغانستان (Migration Resource Center) بودند، به تبیین فعاليت‌هاي اين مركز پرداخت.

بخش جانبی این مدرسه تابستانی، با معرفي كتاب‌ها و فيلم‌هاي حوزه مهاجرت همراه بود و در پايان به شركت‌كنندگان از سوي دانشگاه توركو فنلاند و شبكه مهاجرت خاورميانه، گواهي شركت در دوره اعطا شد.

 

دسته بندی: گفت‌و گو

نوشتن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *