معرفی همایش اخلاق، علم و آموزش عالی

آموزش عالی در ایران طی دهه‌های اخیر رشدی فزاینده داشته و بخش عظیمی از جمعیت را زیر آموزش و پرورش خود قرار داده است؛ چه مستقیم از طریق حضورِ دانشجویان در آن و چه – و شاید مهم‌تر – غیرمستقیم از طریق‌های مختلف، از اداره‌ی جهانِ رسانه توسط دانش‌آموختگان‌اش تا احراز سمت‌های مدیریتی و اجرایی توسط آن‌ها تا اثرگذاریِ مستقیمِ دانش‌آموختگان بر اطرافیان دور و نزدیک خود. دانشگاه یکی از مهم‌ترین کارگزارانِ جامعه‌پذیری و پرورش اخلاقی در ایران مدرن است و در شکل دادن به «خود»[۱] ایرانی امروزی نقشی مرکزی دارد. اما دانشگاه در ایران چه‌گونه «خود»ی پرورش می‌دهد؟ چه تصویری از «خود» برای مخاطبان‍اش شکل می‍دهد؟ در ساخته شدن «خود ایرانیِ مدرن» چه نقشی ایفا می‌کند؟ چه تصویری از دیگر ایرانیان به عنوان «هم‌وطنان» در ذهن‌ها می‌سازد. چیستیِ این تصویر، برای چه‌گونگیِ زیست اخلاقی ما در میان مردمان‌مان، میزان رضایت یا نارضایتی ما از خود و از اطرافیان‌مان و چه‌گونگیِروابط اخلاقی ما با یکدیگر، همچنین روابط‌مان با سایر مردمان جهان و به طور کلی در زیست مدرن ما پیامد مستقیمی دارد.

نگرانی درباره‌ی چه‌گونگی «پرورش دانشگاهی»، نه تنها امروز که دانشگاه به چنان سطحی از گسترش کمی دست یافته، که از سال‌های بسیار قبل‌تر وجود داشته است. دانشگاه در ایران در بخش بزرگی از تاریخ خود، خصوصاً پس از انقلاب، مسأله‌مند، چالش‌زا و موضوع مناقشات و منازعات شدید میان جناح‌های مختلفِ درگیر بوده است. این چالش‌ها در دهه‌های اخیر با رشد و گسترش وسیعِ دانشگاه‌ها شدیدتر شده و چالش‌های تازه‌ای به آن افزوده شده است. در چنین وضعی تأثیر دانشگاه و آموزش عالی بر شکل‌دهی به «خود» افراد در جامعه‌ای مانند ایران چه‌گونه باید مطالعه شود؟ و در پرسشی کلی‌تر، جایگاه علم و دانشگاه در چنین جوامعی چه‌گونه صورت‌بندی می‌شود؟ چه طرح مسأله‌هایی درباره‌ی وضعیت دانشگاه در چنین جوامعی انجام شده است؟ این‌ها بخشی از پرسش‌هایی است که با ظهور دانشگاه مطرح می‌شود و با گسترش دانشگاه روزبه‌روز بر ضرورت‌اش افزوده می‌گردد. هرچه پیش‌تر می‌رویم «مطالعات دانشگاه» به حوزه‌ای ضروری‌تر و مهم‌تر تبدیل می‌شود.

پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، یک‌دوسالی است که فعالیت‌های پژوهشی، مطالعاتی و انتشاراتی خود را بر «مطالعات فرهنگی و اجتماعی علم، فن‌آوری و آموزش عالی» متمرکز کرده است. هریک از گروه‌های پژوهشکده و هر یک از اعضای این گروه‌ها به طور تخصصی بر یکی از زیر-حوزه‌های مطالعات آموزش عالی متمرکز شده‌اند.هر عضو، غیر از مطالعات و پژوهش‌های خودش، مجموعه‌ای از همکاران را هم برای مطالعه و تحقیق درباره‌ی زیر-حوزه‌ي تخصصیِ مربوط به خود دعوت به کار می‌کند. به این ترتیب حول حوزه‌ي تخصصی هر عضو، یک گروهِ کاری و فکری شکل می‌گیرد و امکانی فراهم می‌شود تا به شکلی کامل‌تر و از منظرهای متعددتر به موضوع اندیشیده شود. این گروهِ کاری در ادبیات همکاران پژوهشکده به «میز» معروف شده است. به این ترتیب در پژوهشکده چندین میز تخصصی در ابعاد و جوانب مختلفِ مطالعات اجتماعی و فرهنگی آموزش عالی و علم و فن‌آوری شکل گرفته و مشغول به کار است. موضوعات هر یک از این میزها عبارت‌اند از: تولید و مصرف فرهنگی؛ زنان و جنسیت؛ اقلیت‌های دانشگاهی؛ جنبش‌های دانشجویی؛ تشکل‌های دانشجویی؛ مسائل اجتماعی دانشگاه؛ بین‌المللی شدن آموزش عالی؛ آینده‌پژوهی آموزش عالی؛ فلسفه‌ی آموزش عالی؛ آموزش عالی و محیط زیست؛ شهروندی دانشگاهی؛ میان‌رشتگی در آموزش عالی؛ و اخلاق و آموزش عالی.

همایش حاضر در ابتدا با انگیزه‌ی معرفی میز «اخلاق و آموزش عالی»‌ اندیشیده شد اما پس از آن مناسب دیده شد که همگان برای شرکت در همایش فراخوانده شوند تا پژوهش‌گران مختلفی که در این حوزه می‌اندیشند یک‌دیگر را بهتر بشناسند، میان اندیشه‌مندان و تحلیل‌گران این حوزهگفتگوی وسیع‌تری در بگیرد و ایده‌ها و یافته‌ها در سطح گسترده‌تری در میان گذاشته شود.

 

[۱]self

دسته بندی: گفت‌و گو

نوشتن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *