پدیدارشناسی مسئولیت به مثابه امر میان در جهت نقد میان‌رشته‌ای

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، کنفرانس ملی نقش مطالعات میان رشته‌ای در توسعه علمی و کارآفرینی دوشنبه ۲۸ آبان ماه در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران برگزار شد. در این همایش مرتضی بحرانی مدیر گروه مطالعات آینده‌نگر پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی مقاله خود را با عنوان «پدیدارشناسی مسئولیت به مثابه امر میان (غایت نظرورزی و کنشگری میان‌رشته‌ای) در جهت نقد میان‌رشته‌ای اقدامات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی در طرح و پیشبرد گفتمان میان‌رشته‌ای» ارائه کرد. در ادامه چکیده این مقاله را می‌توانید بخوانید.

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با دستور وزیر و مستند به بند دال قانون برنامه چهارم توسعه، از سال ۱۳۸۴ تا‌کنون به شرح و طرح و بسط میان‌رشتگی و میان‌رشته‌ای‌ها در ایران همت گماشت. این همت در سه حوزه هم‌راستا دنبال شد: از یک سو آن را در ترجمه دنبال کردیم اما ـ به رغم انتشار کتاب‌ها و مقالات فراوان و تولید ادبیات در این زمینه ـ چیزی نگذشت که گروه ترجمه را به این اتهام که مروج اندیشه‌های غربی است منحل کردیم.

همچنین آن را در گروهی دنبال کردیم که هیچ‌گاه در اساسنامه پژوهشکده قرار نگرفته بود و ماحصل تدوین میان‌رشته‌ای‌ها، به عنوان مهم‌ترین پروژه آن گروه را به گرد و خاک بایگانی سپردیم؛در فصلنامه نیز ما مطالعات میان‌رشته‌ای را با تبلیغ (و حتی تطمیع) به دریافت مقالات علمی پژوهشی اقدام کردیم. در اینجا نیز به اذعان برخی از نویسندگان و اعضای هیئت تحریریه و سردبیر و مدیران داخلی آن، به پایان رسیده‌ایم. در فضایی عام‌تر، ما در میانه صدق و کذب مدرنیته (و محصولات برآمده از آن، از دانشگاه گرفته تا تکنولوژی و دموکراسی و بوروکراسی) و در فقدان معاصریت خود به طور طنزگونه‌ای، میان‌رشته‌ای را در موضوع و در موضع خاص دانشگاه دنبال می‌کردیم.

مناسبات و عملکردهای معطوف به طرح و بسط میان‌رشته‌ای‌ها در ایران (با عطف توجه به منویات و فرمایشات متولیان قانون و سیاست) را می‌توان به دو روایت خوشبینانه و بدبینانه به بحث گذاشت. (بدبینی می‌تواند ناظر به این باشد که سیاستگزاران و برنامه‌ریزان کشور با عطف توجه به ناکام‌گذاری علوم انسانی و در تلاش برای بومی کردن آن، به مهندسان و پزشکان دل خوش کرده و با طرح میان رشتگی در قانون برنامه چهارم توسعه بر آن بودند که این دو گروه را به حوزه علوم انسانی نفوذ دهند تا «نیروی متعهد و متخصص» برای پیشرفت کشور تربیت کنند.) خوش‌بینی اما ناظر به انبوهه ادبیات و نیز همین جریانی است که به وجود آمد و با درک و دریافتی آغازین از میان رشته‌ای، «تلفیق رشته‌ها» را وجهه نظر و همت خود قرار دادند. این جریان به دلیل عدم توجه به امر میان در میان‌رشته‌ای، عموما میان‌رشته‌ای را با «همه‌رشته‌ای» خلط کردند؛ در نتیجه از رسیدن به اهدافی که میان‌رشتگی به مثابه سامانی هنجاری برای دانش و کنش دنبال می‌کرد ناکام ماندند: میان‌رشته‌ای سامان نظرورزی و کنش‌ورزی پساتوسعه است که «مسئولیت» را در کانون خود قرار می‌دهد؛ مسئولیت به مثابه کنش دائما رفلکسیو تاریخی اخلاقی که در سویه تاریخی آن، آینده معنا می‌یابد و در سویه اخلاقی آن دیگری حائز اهمیت می‌شود.

 

دسته بندی: اخبار

نوشتن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *